“Học Kinh tế đông lắm, ra trường cạnh tranh chết”, nghe câu này quen không? Ừ, mình từng bị câu đó dọa … khá lâu.
Hồi năm nhất, thật sự là hơi choáng. Lớp đông, khoa đông, nhìn đâu cũng thấy người học Kinh tế. Ai cũng nói mấy hướng na ná nhau: ngân hàng, marketing, tài chính … Nghe riết thấy giống nhau quá, tự dưng có cảm giác … mình cũng chỉ là một trong số đó thôi. Mà lúc đó thì, nói thật, mình cũng chưa biết mình khác chỗ nào.
Nhưng rồi … học thêm một thời gian, đi thực tập thử - mọi thứ bắt đầu “lộ” ra. Không phải kiểu quá nhiều người giỏi đang tranh nhau đâu. Mà là… nhiều người chưa sẵn sàng.
Có bạn điểm rất cao, nhưng vào việc thì lúng túng, hỏi gì cũng kiểu “để em xem lại”. Trong khi đó, có người học không quá nổi, nhưng dùng Excel ổn, từng làm mấy cái dự án nhỏ nhỏ, nói chuyện rõ ràng … thế là lại được đánh giá cao hơn.
Mình nhớ lần đầu đi thực tập, cũng run, nghĩ bụng chắc cạnh tranh dữ lắm, nhưng rồi nhìn quanh … thấy không hẳn. Cái khác biệt không nằm ở số lượng người học, nó nằm ở chỗ: Ai chịu đi xa hơn một chút? Thật lòng nhé, mình không đồng ý lắm với kiểu nói “Ngành này bão hòa rồi, học là thua”. Nghe thì hợp lý, nhưng trải nghiệm của mình thì … không đúng hẳn.
Có lúc mình cũng nghi ngờ, kiểu hay là mình đang tự trấn an, nhưng càng làm việc thật, càng thấy cơ hội vẫn có, chỉ là không dành cho kiểu học cho xong.
Nếu học chung chung, không định hướng thì đúng, rất dễ chìm. Kiểu đứng giữa đám đông, ai cũng giống mình … lúc đó mới thấy cạnh tranh thật sự.
Còn nếu chọn sớm một hướng, rồi đào sâu, làm thêm, va chạm sớm … thì tự nhiên thấy khác liền, tt cạnh tranh hơn hẳn. Không phải vì người khác biến mất, mà vì mình không còn đứng chung “level” nữa.
Nếu hỏi mình nên làm gì để không bị “ngợp” trong ngành Kinh tế thì đây là mấy thứ mình rút ra được, khá thực tế:
1. Chọn hướng càng sớm càng tốt (đừng học mơ hồ quá lâu)
Đừng chỉ nói “học Kinh tế” - rộng quá!
Thử nghĩ cụ thể hơn: Tài chính – ngân hàng, Marketing – truyền thông, Logistics – xuất nhập khẩu, Phân tích dữ liệu kinh doanh
Không cần chọn đúng ngay từ đầu, nhưng phải chọn đại một hướng để thử. Không thử thì không biết hợp hay không.
2. Học kỹ năng “dùng được ngay” (đừng chỉ học lý thuyết)
Cái này mình thấy rõ nhất luôn. Biết Excel nâng cao (Pivot table, Lookup…).
Nếu theo Data/Finance, hãy học thêm SQL, Power BI.
Nếu theo Marketing, hãy thử chạy Ads nhỏ, viết content thật, …
Học kiểu “làm được cái gì đó cụ thể”, không phải chỉ “hiểu”.
3. Làm dự án nhỏ - càng sớm càng tốt
Không cần hoành tráng.
Phân tích dữ liệu bán hàng giả lập
Lập kế hoạch marketing cho một quán cà phê
Viết blog, làm page, chạy thử quảng cáo vài trăm nghìn
Quan trọng là có cái để nói khi đi xin việc, chứ không phải chỉ có mỗi bảng điểm.
4. Đi thực tập sớm (đừng đợi đến năm cuối)
Năm 2 là có thể bắt đầu rồi. Lúc đầu có thể làm việc lặt vặt thôi, không sao. Cái bạn cần là: Biết môi trường làm việc thật nó như nào? Biết mình thiếu gì? Và … biết mình có hợp ngành đó không?
5. Đừng bỏ qua tiếng Anh (cái này mình từng xem nhẹ… và trả giá)
Thật! Rất nhiều cơ hội bị chặn chỉ vì không dùng được tiếng Anh.
Không cần quá giỏi ngay, nhưng phải dùng được: đọc tài liệu, viết email, giao tiếp cơ bản
Nói chung, nếu bạn hỏi mình bây giờ “Học Kinh tế có cạnh tranh không?”. Có, nhưng không phải kiểu “đông là hết cửa”. Nó giống như … một cái bộ lọc. Ai càng rõ mình muốn gì, làm được gì thì tự nhiên sẽ đi ra khỏi đám đông ban đầu thôi. Chúc bạn thành công!
